Biobased bouwen als ecologische proeftuin

De acht biobased woningen die het Drentse dorp Exloo sinds kort rijk is, zijn meer dan alleen duurzame huizen gebouwd met ecologische materialen. “We laten hier zien dat je met de inzet van biobased materialen nu al kunt voldoen aan de milieuprestatie-eisen voor gebouwen die vanaf 2030 gaan gelden”, zegt Dennis Wendker, projectmanager van Bioframe, onderdeel van Bouwgroep Emmen.

Bioframe richt zich binnen de groep op de ontwikkeling van nieuwe bouwmaterialen uit natuurlijke en circulaire grondstoffen. Plaat- en isolatiemateriaal bijvoorbeeld. Wendker: “We zoeken naar manieren om bouwmaterialen met een negatieve CO2-impact te ontwikkelen. Producten die dus CO2 opslaan in plaats van uitstoten. Daarvoor hebben we partners gevonden die samen met ons kijken naar kansen van bijvoorbeeld stro en hennep als grondstof.”

Gehakseld stro in wanden en daken

In opdracht van woningcorporatie Woonservice zijn recent acht biobased woningen in Exloo opgeleverd. Gebouwd in houtskelet-constructie met ecologische bouwmaterialen, waaronder ook de wanden en het dak. “De platen die daarvoor gebruikt zijn, hebben we geïsoleerd met gehakseld stro dat we onder hoge druk in de eigen werkplaats kunnen inblazen. Zo ontstaat een stevige dampopen isolatielaag, die op zijn plek blijft en zorgt voor een aangenaam binnenklimaat”, verduidelijkt Wendker.

Om die platen zelf te kunnen vullen heeft Bioframe een installatie aangeschaft waarmee het stro fijn gehakseld en daarna ingeblazen wordt. “Een behoorlijke investering, maar de ervaringen met de eerste platen die we elders lieten vullen waren zo goed, dat we veel vertrouwen hebben in dit nieuwe isolatiemateriaal. De productie ervan hebben we nu in eigen hand.”

Andere aanpak tijdens de bouw

De schil van de woningen in Exloo is, net als de binnenwanden, geheel biologisch. Voor de binnenwanden zijn HSB-platen gevuld met houtwolisolatie toegepast. “Daarmee zijn ze veel minder milieubelastend dan OSB-platen. Door bovendien gebruikte dakpannen op de daken te leggen en voor het straatwerk straatklinkers te hergebruiken proberen we zo duurzaam, circulair en ecologisch mogelijk te bouwen”, zegt Jeromy Weening, als projectleider van Bouwgroep Emmen betrokken bij het project in Exloo.

De inzet van nieuwe biobased en gebruikte materialen zorgt tijdens de bouw van de eerste woning voor de nodige uitdagingen. Weening: “Je hebt deels te maken met andere materialen en die vergen ook een andere aanpak en verwerking. Vooral de bouw van de eerste woning was best uitdagend omdat veel producten die in de traditionele bouw worden toegepast niet in deze woningen zitten. PUR en folies bijvoorbeeld.”

Meedenkende huurders geselecteerd

De woningen in Exloo worden door Woonservice verhuurd als sociale huurwoningen. Bij de toewijzing van de woningen heeft de corporatie wel gezocht naar meedenkende huurders. In de woningen zijn de trap en de plint geschilderd, de rest niet. “Er zijn geen folies of producten met PUR toegepast en de wanden en het dak ademen. Daardoor ontstaat een ander type woning en dat trekt een groep huurders aan die graag in een biobased en natuurlijk huis wil wonen”, zegt Weening. Woonservice gaat het gedrag van de huurders wel in de gaten houden. “Ze maken de bewoners bewust van de gekozen bouwwijze en materialen. Zo zijn de gevels opgetrokken uit onbehandeld gedroogd inlands larikshout met kozijnen die van Platowood zijn gemaakt. Hoe die natuurlijke materialen zich de komende jaren gaan gedragen, is niet op voorhand te zeggen. Maar de eerste huurders zijn in ieder geval erg enthousiast met als grootste compliment dat een bewoner laatst zei dat het voelde alsof hij continu op vakantie was.”

Plantaardige restmaterialen

Hoewel de toepassing van gehakseld stro als isolatiemateriaal al in de praktijk wordt toegepast, werkt Bioframe aan tal van andere nieuwe biobased bouwproducten. In de kleine showroom van Bouwgroep Emmen staan enkele platen tegen de wand. Het zijn voorbeelden van platen die voornamelijk uit plantaardige restmaterialen bestaan.

“Samen met een partner die harsen produceert en levert zoeken we naar samenstellingen om van bijvoorbeeld zaagsel, hennep of maaisel van bermgrassen en hars nieuw plaatmateriaal te maken. En naar manieren om die platen met behulp van ecologische coatings bijvoorbeeld brandwerend of vochtafstotend te kunnen maken”, zegt Wendker.

“Ook als groothandel kunnen wij een rol spelen in de ontwikkeling van circulaire, duurzame of ecologische projecten en de handel in biobased en ecologische producten”.

Acceptatie gebruikte materialen groeit

De ontwikkeling van nieuwe ecologische bouwmaterialen wordt door de toeleverende groothandel met belangstelling gevolgd. “De inzet van gebruikte materialen en nieuw ontwikkelde ecologische bouwproducten leeft steeds meer. Wij merken bijvoorbeeld dat de acceptatie voor de toepassing van gebruikt hang- en sluitwerk groeit. Veel mensen beseffen zich dat nieuw niet altijd noodzakelijk is”, zegt Jarno Klaassen, hoofd verkoop bouw van groothandel KROON in Hoogezand, toeleverancier van Bouwgroep Emmen.

Samen met Bouwgroep Emmen was KROON ook betrokken bij de bouw van een circulair tinyhouse door studenten van ROC Hondsrug College in Emmen. “Ook als groothandel kunnen wij een rol spelen in de ontwikkeling van circulaire, duurzame of ecologische projecten en de handel in biobased en ecologische producten”, zegt Klaassen.

Circulaire alternatieven voor PUR

Binnen het project CO2-FIT van de Topsector Energie werkt Bioframe samen met zes partners aan de ontwikkeling van CO2-negatieve isolatie- en bouwmaterialen. Die nieuwe producten moeten dienen als alternatief voor bouwmaterialen met PUR en andere bestaande isolatiematerialen zoals minerale wol en EPS. De gebruikte grondstoffen in dit project zijn niet-fossiel en zoveel mogelijk biobased en afkomstig uit plantaardige reststromen. De geschatte bijdrage aan het terugdringen van de CO2-uitstoot in Nederland is groot omdat er jaarlijks miljoenen tonnen materiaal met een hoge CO2-footprint gebruikt worden voor de productie van isolerende bouwmaterialen. Voor PUR is het verschil met de materialen die in het project ontwikkeld worden, geschat op 5 kg CO2 per kg materiaal. Het drie jaar durende project wordt uitgevoerd met een MOOI-subsidie van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat. Uiteindelijk moeten de ontwikkelde ecologische bouwproducten ook op de markt gebracht worden.

Dit project werd gerealiseerd door:

Deel dit artikel

Meer Project

‘Europese hoofdstad van windenergie’

Net achter de duinrand van IJmuiden oogt het nu nog redelijk rustig en verlaten, maar schijn bedriegt. Als het aan Vattenfall ligt, ontwikkelt deze locatie in de haven zich snel tot de Europese hoofdstad van windenergie. Vanuit de nieuwe O&M-faciliteit van Vattenfall Duurzame Energie wordt momenteel op de Noordzee gewerkt aan windmolenpark Hollandse Kust Zuid. Het eerste en grootste niet-gesubsidieerde offshore windmolenpark ter wereld.

LEES MEER >

“Geen gast heeft hinder ondervonden”

In nog geen zes weken tijd hebben monteurs van Wiek de Laat alle 743 bungalows van Center Parcs De Kempervennen voorzien van online sloten. Het park was gedurende deze werkzaamheden gewoon operationeel. Om overlast voor gasten tot een minimum te beperken, waren snelheid, een dagelijkse planning en goede onderlinge communicatie essentieel. “Uiteindelijk heeft geen gast hinder ondervonden van de werkzaamheden en konden we de planning al na een week opplussen”, zo kijkt Frank Willems, Technical Manager van Center Parcs De Kempervennen, terug op het project.

LEES MEER >

SUPERLOCAL toont kansen van circulair bouwen 

Voor een toevallige passant is de flat aan de Voorterstraat in Kerkrade misschien niets bijzonders, maar schijn bedriegt. Het gebouw, SUPERLOCAL gedoopt, combineert duurzame renovatie en nieuwbouw en is het resultaat van een bijzondere samenwerking. Een project waarbij het maximale wordt gehaald uit circulair slopen en bouwen én duurzaam renoveren.

LEES MEER >

“Wij weten hoe we iets mooi kunnen maken”

Dankzij een eenvoudige clip-verbinding won Harryvan heel veel aan efficiency en precisie in het prestigeproject van de kubus in Naturalis. “Mooi om te zien hoe we samen met onze leverancier tot die oplossing zijn gekomen en hoe zo’n klein element zo’n verschil kan maken.”

LEES MEER >

Nieuwe vragen, nieuwe oplossingen.

Waar 10 jaar geleden nog nooit iemand van Aardbevingsbestendig bouwen gehoord had, haalt Bouw- en Timmerbedrijf Boer nu 50% van zijn omzet uit dat soort werk. Nieuwe voorschriften vragen om nieuwe producten en technieken. En dat vraagt om nauw samenspel tussen aannemer, groothandel en constructeur.

LEES MEER >
Terrazzo Den Bosch

Ankerplan voor Terrazzo het complex

Aan de westkant van het Centraal Station in Den Bosch verrijst in de levendige wijk Paleiskwartier het nieuwbouwcomplex Terrazzo. Met, naast een statige woontoren, twee geschakelde appartementencomplexen met opvallende terraswoningen. “Een mooi en heel divers project met zowel prefab als traditioneel werk.

LEES MEER >

Om deze website goed te laten werken plaatsen we functionele cookies. We plaatsen analytische cookies om te bepalen welke onderdelen van de website het meest interessant zijn voor bezoekers. Deze cookies gebruiken geen persoonsgegevens.
Meer uitleg